W ramach promocji wsi całe słoiki zjadam

Leniwą wieś zmieniła w centrum biznesu. - Aż się faceci zazdrośni zrobili, zaczęli się wtrącać. No to my im krótko: straż pożarną sobie załóżcie

- Uważajcie na krety - Elżbieta Saj, szczupła blondynka sadza nas przy plastikowym stole przed domem. Miniówa ledwo zakrywa jej pupę. Tlenione włosy, długie kolorowe tipsy, guziki na dekolcie odważnie odpięte. Jest sołtyską Strzelec Dolnych. Pierwszą kobietą na tym stanowisku w historii wsi. Zanim się pojawiła, o niewielkich Strzelcach (ok. 200 mieszkańców) pod Bydgoszczą mało kto słyszał.

- Krety?

- Poczekajcie, dadzą o sobie znać - podaje nam mocną czarną kawę. Zapala papierosa.

- Nie jestem stąd. Sprowadziłam się na wieś dziewięć lat temu z Bydgoszczy. Teść umarł, zamieszkaliśmy w jego domu. Nudziło mi się trochę. Młoda byłam, przed czterdziestką. Nosiło mnie. Kręciłam się po wsi i zaczęłam myśleć, co by tu. Najpierw z Hanką, sąsiadką, wymyśliłam, żeby koło gospodyń wiejskich założyć. Chodziłam od domu do domu i namawiałam kobitki: nudzicie się, paplacie, łazicie jedna za drugą. Zróbmy coś. Nie musimy spotykać się przy płotach, możemy w świetlicy. A jeszcze coś pożytecznego z tego naszego gadania wyjdzie.

- Chętne były?

- Gdzie tam. Ile się nasłuchałam: Co ty myślisz? Że będziemy pierze darły, jak nasze matki? No to skrzyknęłam kilka i zorganizowałam pierwszy festyn rodzinny na boisku. Tysiąc ludzi przyszło, albo i lepiej. To je zachęciło. Dziś w kole działa kilkanaście kobitek. Najmłodsza jest koło dwudziestki, najstarsza po pięćdziesiątce. To my rządzimy wsią. Bo niby mnie na sołtyskę pchnęły, ale wiadomo: wszystkie pomysły i decyzje koło podejmuje.

No i pomagamy sobie. Jak spalili się sąsiedzi, to z puszką po wsi chodziłyśmy, albo jak zginęła 11-letnia córka sąsiadom, to każda pomogła jak umiała. Normalnie to bym do kostnicy nie poszła, a wtedy wszystko przy zmarłej zrobiłam. Wysprzątałam kostnicę na błysk. Spotykamy się, imprezy robimy.

W tym momencie zapadają się pod ziemię dwie nogi jej krzesła. Szybko wstaje z mokrej trawy. - O widzicie, to te cholerne krety - otrzepuje miniówkę.

Władzy się nie bałam

Przyjechałyśmy do Elżbiety Saj, by się dowiedzieć, jak kobietom idzie rządzenie polską wsią.

- Jak idzie? Jak po maśle. Aż się faceci zazdrośni zrobili. Zaczęli nam się wtrącać. No my im krótko: straż pożarną sobie załóżcie.

- Założyli?

- Skąd, odwagi nie mają - śmieje się.

46-letnia Saj została sołtyską dwa lata temu. - Dziewczyny mi zaproponowały. Pukałam się w głowę, ale nie było wyjścia. Hanka nie chciała, powtarzała w kółko: my już sołtysem nie będziemy. Ona nigdy nie była, ale jej mąż kilka lat temu miał stanowisko. On zarabiał pieniądze, a ona bidna tak naprawdę wszystko we wsi sama załatwiała. Ktoś nowy był pilnie potrzebny. Stary sołtys to ten typ, co ciągle tylko: ja, ja, ja, moje, moje. Wszystkie pomysły sobie przypisywał. Nawet sukcesy koła gospodyń wiejskich! No to zgodziłam się.

Na wiejskim zebraniu wyborczym padły trzy kandydatury. Elżbieta Saj, poprzedni sołtys i jeszcze jeden sąsiad. Nie było przemówień, kampanii wyborczej. - Szybkie głosowanie i już. Zostałam sołtysem w pół godziny.

Nigdy wcześniej Strzelcami Dolnymi nie rządziła kobieta. Nie obyło się bez zgryźliwych uwag. Stary sołtys skomentował krótko: może najmłodszy ten nasz sołtys nie jest, ale najładniejszy w gminie za to.

Ludzie się śmiali, że zamiast prawdziwego sołtysa, "taką wiecheć mają". Poprzedni sołtys ważył ponad 140 kg. Ela przy nim jest kruszynką. - Na początku czułam, że są w wiosce tacy, którzy tylko czekają na mój błąd. A znajdziemy coś na babę - zacierali ręce. Ale nie znaleźli.

- Władza? Władzy się nie bałam. Bo niby czego. Żaden problem. Która z nas by sobie nie poradziła? Jak potrafi wszystko w domu skoordynować, te prania, sprzątania, szkoły dla dzieci, jadłospisy na całe lata, wycieczki na wakacje, no i żeby starczyło do pierwszego, to co ma se nie poradzić ze wsią? A facet? No mój mąż to sam o sobie mówi tak: jakby mnie kto zamknął w warsztacie i dał trzy razy dziennie jeść, to bym nie wychodził. Ma usługi sprzętowe, koparkoładowarki kupiliśmy i kopiemy u ludzi. Nie wychyla się, nie ma potrzeby działać. Ale czepiać to się lubi. Jak czasem zapomnę o czymś, to się ze mnie głośno śmieje: "Tak? Taki sołtys z ciebie? Zlinczują cię kiedyś, zobaczysz". A jak się angażuję i wyjeżdżam na szkolenie, to w drugą stronę: narzeka, że żony w domu nie ma. No to zawsze przed wyjazdem walczę przy garach: żeby obiad na dwa dni w domu był, jakieś piwo w lodówce, co by nie było.