Przewodnik: Śladem megalitów, menonitów i Wazówny

246 opisanych miejscowości, ponad 2 tys. km wycieczek po regionie. Każda opatrzona serią zdjęć i współrzędnymi na GPS. To wszystko znaleźć można w nowym przewodniku "Kujawsko-pomorskie dla każdego"

"Kujawsko-pomorskie dla każdego"

Włodzimierz Bykowski, Wieńczysław Bykowski

Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły, Bydgoszcz 2011

Włodzimierz Bykowski i jego syn Wieńczysław napisali przewodnik przede wszystkim z myślą o zmotoryzowanych, posługujących się nawigacją satelitarną GPS. Podają współrzędne geograficzne charakterystycznych punktów każdej z wycieczek, które proponują. Ale z tym przewodnikiem nie zgubią się też rowerzyści. Autorzy podają alternatywne przebiegi wycieczek, wykorzystujące leśne drogi lub znakowane szlaki turystyczne. Wiedzą, co piszą. Większość tras pokonali właśnie na dwóch kołach.

Gdzie św. Wojciech kazania głosił

Przewodnik podzielony jest na pięć rozdziałów. Każdy dotyczy innej części województwa: Krajny i Borów Tucholskich, Pałuk, Kujaw, Doliny Dolnej Wisły i Pojezierza Chełmińskiego oraz Pojezierza Dobrzyńskiego i Brodnickiego.

Aby ułatwić korzystanie z przewodnika, opisywane miejsca i zabytki Bykowscy subiektywnie ocenili. Te godne polecania dostały od jednej do trzech gwiazdek: od "można zobaczyć", przez "warto", po: "koniecznie!"

Spośród trzygwiazdkowych miejscowości w Krajnie i Borach Tucholskich wyliczają m.in.: Koronowo (przede wszystkim zespół pocysterski), Byszewo (manierystyczny kościół Trójcy Świętej, z bogatym wystrojem barokowo-rokokowym), Wierzchlas (miejscowość na granicy najstarszego rezerwatu przyrody "Cisy Staropolskie im. L. Wyczółkowskiego), a także Leosię. To osada i przystanek kolejowy na trasie z Laskowic Pomorskich do Tlenia. W lesie znajduje się kamień św. Wojciecha, nazywany kiedyś również Diabelskim Kamieniem. To olbrzymi głaz narzutowy: ma 24,5 m w obwodzie, wysoki jest na 3,5 m. Legenda głosi, że właśnie z tego kamienia św. Wojciech miał wygłaszać swoje kazania w drodze do Prus.

Czarne i białe Kujawy

Co ciekawego Bykowscy polecają na Pałukach nadnoteckich? Oprócz sztandarowego Lubostronia, Żnina, Wenecji, Biskupina, także Kcynię, a w niej m.in. późnobarokowy pokarmelicki zespół klasztorny. Zachęcają także do zwiedzenia Mogilna, którego najważniejszym zabytkiem jest poklasztorny zespół architektoniczny Benedyktynów.

Na Kujawach proponują wycieczki wzdłuż jeziora pakoskiego (warto zatrzymać się w Pakości, Kościelcu Kujawskim i Inowrocławiu), wokół Gopła (zwiedzanie Kruszwicy, Ostrowa nad Gopłem).

Część tych miejscowości można poznać udając się w drogę trasą klasztorów z Mogilna do Kruszwicy. Najważniejszym zabytkiem jest tu kompleks poklasztorny norbertanek w Strzelnie.

Bykowscy dzielą Kujawy na "czarne" i "białe". Te pierwsze ciągną się na południe od Inowrocławia, aż do Radziejowa, a nazwę zawdzięczają żyznym glebom. Północna część Kujaw to tzw. Białe Kujawy. Nazwa również pochodzi od rodzaju gleb - piasków naniesionych przez lodowiec.

Śladem megalitów, menonitów i Wazówny

Autorzy przewodnika proponują trasy tematyczne, np. megalitów - z Włocławka do Brześcia Kujawskiego, południowo-wschodnimi rubieżami województwa. Największą atrakcją tej wycieczki są neolityczne cmentarzyska w okolicach Izbicy Kujawskiej. Kamienne grobowce, budowane w tym czasie co piramidy egipskie są oryginalnym typem europejskich megalitów, poświadczają, że ludność żyjąca tu ok. 2,5 tys. lat temu miała wysoko rozwiniętą kulturę i wierzenia. Zainteresowanym historią późniejszych epok Bykowscy polecają m.in. podróż śladami menonitów, w lewobrzeżnej części Doliny Dolnej Wisły, śladami Mikołaja z Ryńska, jednego z założycieli i przywódców Związku Jaszczurzego (wycieczka z Chełmży do Grudziądza), czy śladami Anny Wazówny przez pojezierze dobrzyńskie i brodnickie.

"Kujawsko-pomorskie dla każdego" to już druga próba Bykowskich stworzenia przewodnika opisującego walory turystyczne województwa. Pierwsza publikacja ukazała się w 2003 r. Tegoroczna - jest poprawiona zgodnie z sugestiami czytelników, rozszerzona, opatrzona nowymi fotografiami.